Jednym z podstawowych uprawnień wierzyciela w postępowaniu upadłościowym jest możliwość zgłoszenia przysługującej mu wierzytelności. Zgłoszenie wierzytelności powinno nastąpić w terminie 30 dni od dnia obwieszczenia postanowienia w przedmiocie ogłoszeniu upadłości w Krajowym Rejestrze Zadłużonych. Termin ten ma charakter ustawowy i jego bieg rozpoczyna się z dniem dokonania obwieszczenia, niezależnie od faktycznej wiedzy wierzyciela o toczącym się postępowaniu.
Niedochowanie powyższego terminu nie skutkuje jednak definitywną utratą możliwości dochodzenia wierzytelności w postępowaniu upadłościowym. Prawo upadłościowe dopuszcza bowiem zgłoszenie wierzytelności również po upływie terminu ustawowego. Takie zgłoszenie pozostaje skuteczne, niemniej ustawodawca powiązał je z obowiązkiem poniesienia dodatkowych kosztów.
Zasady te zostały uregulowane w art. 235 ust. 1 Prawa upadłościowego, zgodnie z którym wierzyciel, który zgłosił wierzytelność po upływie terminu wyznaczonego do jej zgłoszenia, ponosi zryczałtowane koszty postępowania upadłościowego wynikłe z tego zgłoszenia. Co istotne, obowiązek ten powstaje niezależnie od przyczyn opóźnienia, nawet w sytuacji, gdy uchybienie terminowi nastąpiło bez winy wierzyciela.
Wysokość zryczałtowanych kosztów została określona w sposób obiektywny i powiązana z danymi statystycznymi ogłaszanymi przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Zgodnie z art. 235 ust. 1 Prawa upadłościowego, koszty te odpowiadają 15% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw, bez wypłat nagród z zysku, w trzecim kwartale roku poprzedniego.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw bez wypłat nagród z zysku w trzecim kwartale 2025 roku wyniosło 9 228,30 zł. W konsekwencji wysokość zryczałtowanych kosztów postępowania upadłościowego należnych od wierzyciela zgłaszającego wierzytelność po terminie w 2026 roku wynosi 1 384,25 zł.
Wprowadzenie zryczałtowanych kosztów ma na celu zdyscyplinowanie uczestników postępowania oraz zapewnienie jego sprawnego przebiegu. Zgłoszenia dokonywane po terminie wymagają bowiem dodatkowych czynności ze strony syndyka oraz mogą wpływać na dynamikę postępowania i sporządzanie listy wierzytelności.