Restrukturyzacja to nie porażka, lecz narzędzie ratowania firmy
Wielu przedsiębiorców, którzy zaczynają odczuwać problemy z płynnością finansową, zwleka z podjęciem działań restrukturyzacyjnych. Powodem jest często obawa przed utratą reputacji, negatywnymi konsekwencjami dla historii kredytowej czy przekonanie, że rozpoczęcie restrukturyzacji oznacza definitywną porażkę biznesową.
Tymczasem rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Restrukturyzacja została stworzona właśnie po to, aby przedsiębiorca mógł uniknąć upadłości, zachować przedsiębiorstwo i odzyskać zdolność do dalszego funkcjonowania na rynku.
Zgodnie z art. 3 ustawy – Prawo restrukturyzacyjne, celem postępowania restrukturyzacyjnego jest uniknięcie ogłoszenia upadłości poprzez umożliwienie dłużnikowi przeprowadzenia działań naprawczych oraz zawarcia układu z wierzycielami. Z postępowania mogą korzystać zarówno przedsiębiorcy już niewypłacalni, jak i ci, którzy dopiero znajdują się w stanie zagrożenia niewypłacalnością.
W praktyce restrukturyzacja stanowi uporządkowany proces prowadzony pod nadzorem licencjonowanego doradcy restrukturyzacyjnego, którego zadaniem jest wypracowanie rozwiązań pozwalających na dalsze prowadzenie działalności.
Nowe przepisy wzmocniły ochronę przedsiębiorców
Istotne znaczenie dla praktyki restrukturyzacyjnej miała nowelizacja przepisów, która weszła w życie 23 sierpnia 2025 r. Ustawa wdrażająca tzw. unijną dyrektywę drugiej szansy znacząco zwiększyła skuteczność postępowań restrukturyzacyjnych oraz wzmocniła pozycję dłużników.
Jedną z najważniejszych zmian jest przyznanie pierwszeństwa restrukturyzacji przed upadłością. Obecnie, jeżeli wobec przedsiębiorcy zostanie złożony zarówno wniosek restrukturyzacyjny, jak i wniosek o ogłoszenie upadłości, sąd nie rozpoznaje automatycznie w pierwszej kolejności wniosku upadłościowego. Zgodnie ze znowelizowanym art. 9a Prawa upadłościowego postępowanie upadłościowe może zostać wstrzymane do czasu zakończenia restrukturyzacji.
Rozwiązanie to ma szczególne znaczenie dla członków zarządów spółek, ponieważ umożliwia podjęcie realnych działań naprawczych bez natychmiastowego ryzyka ogłoszenia upadłości.
Nowelizacja wprowadziła również obowiązek sporządzania testu zaspokojenia wierzycieli. Dokument ten pozwala porównać sytuację wierzycieli w przypadku przyjęcia układu z sytuacją, jaka miałaby miejsce w razie ogłoszenia upadłości. Dzięki temu wierzyciele mogą świadomie ocenić, czy restrukturyzacja jest dla nich korzystniejszym rozwiązaniem.
Istotną nowością jest także mechanizm cross-class cram-down, umożliwiający zatwierdzenie układu mimo sprzeciwu części grup wierzycieli, pod warunkiem zachowania odpowiedniej ochrony ich interesów.
Nowe przepisy zwiększyły również przejrzystość całego procesu, nakładając obowiązek wcześniejszego udostępniania wierzycielom kluczowych dokumentów związanych z restrukturyzacją.
Restrukturyzacja a BIK – skąd biorą się obawy przedsiębiorców?
Jednym z najczęściej zadawanych pytań przez przedsiębiorców rozważających restrukturyzację jest kwestia wpływu postępowania na historię kredytową oraz informacje gromadzone przez Biuro Informacji Kredytowej.
W praktyce wokół tego zagadnienia narosło wiele nieporozumień.
Przede wszystkim należy podkreślić, że sam fakt otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego nie jest ujawniany w BIK. Informacje o prowadzonych postępowaniach restrukturyzacyjnych i upadłościowych publikowane są w Krajowym Rejestrze Zadłużonych, który od 1 grudnia 2021 r. stanowi centralny, jawny rejestr dotyczący niewypłacalności.
BIK gromadzi natomiast dane dotyczące zobowiązań kredytowych oraz sposobu ich spłaty.
Oznacza to, że pogorszenie oceny punktowej przedsiębiorcy najczęściej nie wynika z samego rozpoczęcia restrukturyzacji, lecz z wcześniejszych opóźnień w regulowaniu zobowiązań. W praktyce przedsiębiorca przystępujący do restrukturyzacji często posiada już historię nieterminowych spłat, która znajduje odzwierciedlenie w bazach kredytowych.
Czy restrukturyzacja obniża scoring?
Rozpoczęcie restrukturyzacji może czasowo wpłynąć na ocenę wiarygodności kredytowej. Warto jednak spojrzeć na ten proces szerzej.
Postępowanie restrukturyzacyjne przede wszystkim zatrzymuje dalsze pogłębianie problemów finansowych. W wielu przypadkach prowadzi do zawieszenia postępowań egzekucyjnych, ograniczenia działań windykacyjnych oraz ustalenia nowego, realnego harmonogramu spłat.
Po zatwierdzeniu układu przedsiębiorca uzyskuje możliwość systematycznej spłaty zadłużenia zgodnie z przyjętymi warunkami. Terminowe wykonywanie układu stopniowo odbudowuje wiarygodność finansową oraz poprawia ocenę przedsiębiorcy w oczach instytucji finansowych.
Co istotne, do momentu zatwierdzenia układu wierzytelności nim objęte co do zasady nie są wymagalne, a raportowanie ewentualnych zaległości powinno uwzględniać specyfikę prowadzonego postępowania.
Czy negatywne wpisy można usunąć z BIK?
Wielu przedsiębiorców poszukuje sposobów na szybkie „wyczyszczenie” historii kredytowej. Należy jednak pamiętać, że zasady przetwarzania danych przez instytucje finansowe wynikają wprost z przepisów Prawa bankowego.
Jeżeli zobowiązanie zostało spłacone terminowo, dalsze przetwarzanie danych po jego wygaśnięciu wymaga zgody klienta. Zgoda taka może zostać w każdej chwili cofnięta.
Inaczej wygląda sytuacja w przypadku zobowiązań regulowanych z opóźnieniem. Jeżeli opóźnienie przekroczyło 60 dni, a kredytobiorca został skutecznie poinformowany o zamiarze dalszego przetwarzania danych, informacje te mogą być przetwarzane nawet przez pięć lat od dnia spłaty zobowiązania – niezależnie od zgody dłużnika.
Oznacza to, że zgodnych z prawem wpisów nie można skutecznie usunąć przed upływem ustawowego okresu.
Warto również zachować ostrożność wobec podmiotów oferujących odpłatne „czyszczenie BIK”. W wielu przypadkach usługi te nie przynoszą oczekiwanych rezultatów, a część czynności przedsiębiorca może wykonać samodzielnie i bez dodatkowych kosztów.
Co więcej, całkowite usunięcie pozytywnej historii kredytowej nie zawsze jest korzystne. To właśnie terminowo regulowane zobowiązania budują wiarygodność finansową i pozytywnie wpływają na scoring.
Im wcześniej podjęte działania, tym większa szansa na uratowanie firmy
Restrukturyzacja nie powinna być traktowana jako ostateczność. Wręcz przeciwnie – im wcześniej przedsiębiorca zdecyduje się na podjęcie działań naprawczych, tym większa jest szansa na zachowanie przedsiębiorstwa i uniknięcie upadłości.
Kluczową rolę w tym procesie odgrywa doradca restrukturyzacyjny, który pomaga dobrać odpowiedni rodzaj postępowania, ocenić realne możliwości przedsiębiorstwa, przygotować propozycje układowe oraz prowadzić negocjacje z wierzycielami.
W wielu przypadkach restrukturyzacja staje się rzeczywistą „drugą szansą” – nie tylko na odzyskanie płynności finansowej, lecz także na odbudowę wiarygodności i dalszy rozwój przedsiębiorstwa.
Potrzebujesz wsparcia? Skonsultuj swoją sytuację
Każda sytuacja finansowa przedsiębiorstwa wymaga indywidualnej oceny. Jeżeli zastanawiają się Państwo, czy restrukturyzacja może pomóc w odzyskaniu stabilności finansowej lub chcą zweryfikować dostępne możliwości ochrony firmy przed upadłością, zapraszamy do kontaktu z naszym zespołem. Im wcześniej zostaną podjęte działania, tym większe są szanse na skuteczne przeprowadzenie procesu naprawczego.
Źródła
- Ustawa z dnia 15 maja 2015 r. – Prawo restrukturyzacyjne (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1428 ze zm.), w szczególności art. 3.
- Ustawa z dnia 25 lipca 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo restrukturyzacyjne, ustawy – Prawo upadłościowe oraz ustawy o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2025 r. poz. 1085).
- Ustawa z dnia 28 lutego 2003 r. – Prawo upadłościowe (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 614 ze zm.), art. 9a.
- Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (t.j. Dz. U. z 2026 r. poz. 38), art. 105a.
- Ustawa z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1909 ze zm.).
- Dyrektywa Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1023 z dnia 20 czerwca 2019 r. (dyrektywa o restrukturyzacji i upadłości).